Een boek is zoveel meer dan een bundel papier met tekst en/of foto's in een omslag.

De boeken waar ik warm voor loop, zijn boeken waar een idee achter zit, die je wakker schudden, laten lachen of iets nieuws laten ontdekken. Boeken die mooi gemaakt zijn, waarbij de liefde en het plezier ervanaf springen. Boeken die je verrassen, waarmee je gitaar kunt spelen of een boterhammetje roosteren. Huh?? Ja, die bestaan, hoor. Bekijk dit leuke filmpje van Evelien Lohbeck maar eens.

Ik was naar de oeuvre-expositie van Irma Boom. Dxe9 Irma Boom. Irma Boom, de Grote Boekenvormgever. Irma Boom die zulke mooie boeken maakt, dat de tranen je in de ogen springen. Soms zo eenvoudig van concept, dat het bijna te simpel lijkt, en dat is juist geniaal.

Een voorbeeld: het van Goghmuseum verkoopt allerlei producten met plaatjes van Van Gogh erop: paraplu's met bloeiende amandelbomen, dienbladen met de sterrennacht, boekenleggers, onderzetters en sleutelhangers met zonnebloemen. Lelijke dingen, die je niet wilt kopen, ook niet – of eigenlijk helemaal niet – met een afbeelding van zo'n schitterend schilderij erop. Dat is gewoon heiligschennis, een soort vlag-modderschuit-verhaal, maar dan duizend keer erger. Gruwel, brr…

Irma maakte iets voor het Rijksmuseum, een map met cadeaupapier van De Melkmeid van Vermeer. Met een stuk of tien vellen papier in kleuren en streepmotieven gebaseerd op de kleuren die voorkomen in het schilderij. Het eerste vel papier was dan ook een gedetailleerde opname van het schilderij zodat je al die kleuren er ook in terugzag. Prachtig vond ik het. Het papier was eenvoudig en de kleuren en combinaties mooi van zichzelf, maar dat was het niet. Wat me raakte was het feit dat ik hierdoor anders naar De Melkmeid en de gebruikte kleuren ging kijken. Dat doet Irma. Ik vind het geniaal.

Wat Irma ook doet, is van elk ontwerp een mini-boekje maken! Dus er was een vitrine vol met mini-boekjes. En de catalogus van de tentoonstelling was ook een mini-boekje, een rood mini-boekje, kleiner dan een luciferdoosje.

De uitgevoerde boeken zag je elders op de expositie in hun volwassen formaat. En van sommige boeken was de ontstaansgeschiedenis ook uitgebreid gedocumenteerd (wat moet die vrouw een boekenkasten hebben!) en te 'lezen' in de vitrinekasten. Smullen.

Haar commentaar of toelichting schreef Irma op de muur bij de boeken of op geeltjes in de vitrine. Zo maakte ze een boek over het werk van een kunstenaar van wie ik de naam vergeten ben. Maar de kunstenaar was niet gelukkig met haar ontwerp.

"Wiens boek is het eigenlijk," schreef ze erbij, "van hem of van mij?"

Van jou Irma, geniale boekenvrouw, helemaal van jou.

Ga vooral zelf kijken in Amsterdam, het is nog tot 3 oktober.

En anders kun je altijd nog dit heerlijke filmpje bekijken.

Voor Biblionef Nederland werk ik aan een publieksvriendelijke versie van hun meerjarenplan. Dit document willen ze gebruiken om sponsors en donateurs aan te trekken. Biblionef is een niet-gesubsidieerde stichting die kinderboeken doneert aan bibliotheken in ontwikkelingslanden: prentenboeken, (voor)leesboeken, jeugdliteratuur. Dus wat ligt er nu meer voor de hand dan dat het meerjarenplan een kinderboek is?

Ik zie het helemaal voor me: een groot dun boek, elke spread een hele volle tekening waarop vanalles gebeurt.

Er is een dubbele pagina over alle landen waar de boeken heen gaan, hoe de bibliotheken daar eruit zien – soms een oude caravan, soms een karretje in een ziekenhuis,  hoe de kinderen daar lezen – op school of in een readingroom, maar ook thuis tijdens het geitenhoeden of met 7 broertjes en zusjes samen.

Een spread over hoe de boeken bij Biblionef en bij de bibliotheken komen: uitgeverij Malmzwijs die boeken in wagentjes laadt en naar het postkantoor brengt, Boekenwinkel Blauwe Lucht stuurt een doos met boeken en de Rotelions club zamelt in zijn hele omgeving boeken in, K-avia zorgt ervoor dat de boeken meevliegen en PosT brengt ze gratis over land.

En natuurlijk een spread waar al het geld vandaan komt: Unilipsstad is hoofdsponsor en geeft een grote zak met geld maar helpt ook met het kaften en inpakken van de boeken, echtpaar van Dijk is 45 jaar getrouwd en vraagt geld, 't Kraaiennest houdt een loterij en schenkt Biblionef 2500 euro, et cetera, et cetera.

Erg dik hoeft het boek niet te zijn, wel groot en kleurrijk. Er zal vast een tekenaar te vinden zijn die hier wat tijd aan wil besteden, een vormgever die er een net boek van maakt, een drukkerij die een pers leeg heeft en een binder die zich met deze speciale maat wil profileren …  Wie weet …

Wordt vervolgd.

… aan een leuk boekje denken: een kinderboek over orgels en orgelpijpen.

Mettekeningen hoe een orgelpijp gemaakt wordt met heel veel handwerk, hoede lucht in de pijp en het geluid eruit komt, hoe de intonateur datbeinvloedt.
Over kleine pijpen van een paar centimeter en grotepijpen van wel 12 meter lang. Daar kun je wel met je hoofd in! Overbijzondere orgelpijpen van koper, het grootste orgel ter wereld, overhet oudste orgel en het modernste orgel, en over ouderwetse pierementenen buikorgeltjes.
Natuurlijk zelf een orgelpijp knutselen vanelectriciteitsbuis of van karton, dat wordt dan een soort fluit oftoeter, je eigen vuvuzela.

Lijkt me een geschikte activiteit voor de jeugdclub van de kerk. Of voor de educatieve afdeling van Museum van Speelklok tot Pierement.

En een heel leuk project voor mijzelf natuurlijk!

Samen met Fred Manschot werk ik aan een bedrijfsfilmpje voor Orgelpijpenmakerij Stinkens in Zeist. (Nee, het staat nog niet op de site, dus je kunt het nog niet zien.) Erg leuk om zo'n ambachtelijk maar toch ook modern atelier in bedrijf te zien. En van alles te leren over labiaalpijpen, tongwerken, kelen, tongen en intoneren. Ik snap nu ook waar de uitdrukking "alle registers opentrekken" vandaan komt. Zal ik het uitleggen? Vooruit: in een orgel zit eigenlijk een hele serie 'blaasinstrumenten': hobo, klarinet, trompet et cetera. Dat kunnen twintig verschillende instrumenten zijn, maar ook wel vijftig. En elke serie heeft 56 of 61 pijpen, een voor elke toets van het klavier, dus 56 of 61 tonen, dat is samen een register. De registers worden aangestuurd door knoppen open te trekken. Voor elk 'instrument' trek je het betreffende register open. Dat kan er een zijn, bijvoorbeeld de trompet, maar ook meer, of zelfs allemaal tegelijk, dan heb je een heel orkest en "trek je alle registers open". Zo zit het dus.

Maar dit allemaal terzijde. Want ik ging natuurlijk alweer aan een leuk boekje denken: een kinderboek over orgels en orgelpijpen.
Mettekeningen hoe een orgelpijp gemaakt wordt met heel veel handwerk, hoede lucht in de pijp komt en het geluid eruit, hoe de intonateur datbeinvloedt.
Over kleine pijpen van een paar centimeter en grotepijpen van wel 12 meter lang. Daar kun je wel met je hoofd in!
Overbijzondere orgelpijpen van koper, het grootste orgel ter wereld, overhet oudste orgel en het modernste orgel, en over ouderwetse pierementenen buikorgeltjes.
Natuurlijk zelf een orgelpijp knutselen vanelectriciteitsbuis of van karton, dat wordt dan een soort fluit oftoeter, je eigen vuvuzela.

Lijktme echt een activiteit voor de jeugdclub van de kerk. Of voor deeducatieve afdeling van Museum van Speelklok tot Pierement.

En een heel leuk project voor mijzelf natuurlijk!

Soms heb je een fantastisch idee waar je helemaal warm voor loopt, maar ben je gewoon te vroeg.

Zo bedacht ik een jaar of zes geleden dat ateliers, werkplaatsen, winkels en lunchrooms die gerund worden door mensen met een beperking wel eens wat meer in de picture mochten staan. Zodat het veel normaler zou zijn als een bedrijf zijn relatiegeschenken bij Abrona inkocht, brainstormsessies hield in een vegaderlocatie van Reinaerde, kunst aan de muur had van Special Arts en inpakwerk liet doen door Bartimeus.

Ik bedacht dat er een catalogus moest komen met al deze adressen en een website waar je op onderwerp kon zoeken. Daarover ging ik in gesprek met een paar ateliers. De medewerkers daar – begeleiders – vonden het een geweldig idee. Maar ja, daar gingen zij niet over maar hun leidinggevenden. De leidinggevenden dan. Veel aarzelingen, mitsen en maren, en de locatieleiders beslissen. De locatieleiders dan. Leuk, goed, maar… alle communicatie gaat via de Afdeling Communicatie van de moederorganisatie. De Afdeling Communicatie dan. Ze hadden al een A-4tje met informatie. En ze hadden al een website van de moederorganisatie waar de activiteiten ook opstonden. Toen heb ik het opgegeven. Mijn drijfveer, ideeen en streven sloten duidelijk niet aan bij die van hen.

Blijkbaar is er inmiddels iets veranderd. Van de week was ik bij De Onthaasting in Amersfoort, een gezellig lunchcafe tegenover het station. En daar lag-ie: Bijzonder Welkom. Een gids met alle ateliers, werkplaatsen, horecagelegenheden, vergaderlocaties et cetera waar mensen met een handicap werken. Van alle instellingen en in het hele land. En een mooi boekje ook nog.
Er is een website bij en het geheel is geinitieerd door de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN). 

Geweldig, dat al die adressen nu voor iedereen zo makkelijk vindbaar zijn. Maar dus ook een beetje gr#$%&*%$!, want wat had ik dit graag willen doen!!

Zo heet het pasfotoboekje dat illustrator en grafisch ontwerper Jenny Lindhout maakte en verkoopt op haar webshop Jeeetje. Een ontzettend leuk boekje waarin je acht foto’s van je (klein)kind kunt inplakken, van elk schooljaar een.
Plak in, vouw uit, zet neer, en … Kijk mij!

Helemaal goed als moederdagcadeautje, kraamcadeautje, naar-de-basisschool-cadeautje, opa/omacadeautje, vaderdagcadeautje, verse-moeder/vader-cadeautje, vriendinnencadeautje, kortom: voor iedereen die het leuk vindt om de ontwikkeling van zijn of haar (klein)kind te zien en te volgen.
Ik werkte mee aan de teksten en aan de webshop.

P.S. Er is nu een leuke aanbieding: als je drie boekjes bestelt, krijg je er een extra. Gratis!

Mijn zusje Elly is beeldhouwer. Ooit bedachten we samen een zigzag-visitekaartje met een mooie presentatie van haar werk.
Inmiddels heeft ze veel meer gemaakt, heel verschillend werk, en heeft ze ook andere wensen om zich te presenteren.
Daarbij wil ze ook organisaties, instellingen en bedrijven op een professionele manier benaderen.
Een gelikte tekst past niet bij haar; zoals bij zoveel kunstenaars is schrijven niet haar sterkste kant. Dat vraagt om een beeldende aanpak.

Ik maak voor haar een foto/strip/plakboek met foto’s van haar werk, van de plaatsen waar haar beelden hangen en staan en foto’s van haarzelf aan het werk. Schetsen, modellen, en andere beelden van het maakproces completeren het verhaal. Ballonnen met haar uitspraken en gedachten vertellen Elly’s eigen verhaal.
Een persoonlijke reportage dus, geen LINDA, maar de ELLY.

P.S. Op 10 en 11 april a.s heeft ze open huis en is haar werk te zien in haar atelier, tuin en boomgaard. 

Ik was op het Textielfestival in Leiden. In de Pieterskerk was een manifestatie met allerlei deelexposities van textielkunst en in de hele stad in winkels, musea en galeries werd aandacht besteed aan textielkunst. Sommige disciplines zijn en blijven traditioneel, zoals quilten en merklappen borduren, tenminste, ik heb er geen modern of experimenteel werk van gezien.

Daarnaast zijn er ook textielkunstenaars die een hedendaagse twist aan hun discipline weten te geven, zoals bij weven waarvan ik bijzondere voorbeelden zag zoals de driedimensionale weefkunst en objecten van Riek Bruggink, heel mooi werk.
Inspirerend vind ik ook dat oude technieken zoals vilten een hele revival beleven met heel veel liefhebsters. 

Maar het meeste indruk maakte een project waarbij technieken, stoffen en kleuren van traditionele Spakenburgse klederdracht werden vertaald naar nieuwe kledingstukken en accessoires.

Prachtige resultaten!!

Zoals dit bloesje in een hele fijne haaktechniek die normaalgesproken voor de Spakenburgse mutsjes gebruikt wordt.

Of een gebreid tasje van contextueel designer Lotte van Laatum in de traditionele ruit van schorten en schouderstukken.

Ja… en wat heeft dit allemaal met mooie boekjes te maken?
Nou kijk, ik vraag me wel eens af: zijn boekjes eigenlijk niet ten dode opgeschreven met al het getwitter, e-boeken, digitale teksten en informatie op internet?

Nou, als ik dit zie, weet ik zeker van niet. Mensen houden van iets moois, van handwerk, van verrassing. Van iets in hun handen dat ze kunnen voelen en dat beweegt, dat emotie oproept.

Ik zie het ook aan de reactie op mijn lunchkaart: zodra ik die aan iemand laat zien, willen de handen het vastpakken, openvouwen, omdraaien en van alle kanten bekijken en bevoelen. Iets moois, dat willen mensen beleven.
Mooie boekjes leven.

In Leiden exposeerde ook kunstenares Kitty Kilian met prenten en boekjes; hele mooie handgedrukte boekjes met ‘sprookjes voor volwassenen’.

Leuk!!

Zo begint het sprookje Kamillethee:
x91Er was eens een man die zo opging in zijn werk, dat hij alles om zichheen vergat, zelfs zijn gezin. Zijn vrouw probeerde op allerleimanieren zijn aandacht te trekken. Ze knipte haar lange haar af, trokgroene sokken aan, liet het eten aanbranden en flirtte met de postbode,maar zonder resultaat. Meer kon ze niet doen, want ze had drie kinderenen een baan. De vrouw begon te kwijnen…x92

Kijk naar het filmpje voor meer.